VARA tv Magazine, nummer 22, 2001
tekst Ton van Dijk
_____________________________________________________________


ROEM! Mathilde Santing

'In New York was ik Mrs. Nobody.
Gewoon ergens midden in de nacht aan
een jamsession meedoen, had ik in mijn
hele leven nog nooit gedaan.'






'In 2000 ben ik in totaal zeven keer naar New York geweest. Op 1 januari 2000 wist ik nog van niks. In april ging ik de eerste keer voor een korte vakantie. Ik heb een vriend in New York, gewoon een vriend hoor, ik dacht ik ga eens kijken daar, een beetje logeren. Daar is een film uit voorgekomen. Brigit Hillenius, de maakster heeft eigenlijk het hele plan getrokken. Zij was benaderd door iemand die haar gevraagd had: als je nou een film zou mogen maken, over iets wat je zelf graag zou willen, wat zou je dan doen? Had ze heel lang en diep over nagedacht en toen had zij gezegd: jazz in New York. Ze houdt heel erg van jazz, gebruikt ook veel jazz in film. Ik ken Brigit, het is mijn schoonzusje zeg maar, ik kwam haar op een verjaardag tegen. Ik vertelde haar dat ik het wel leuk vond om naar New York te gaan en dat ik daar zeker ook met jazzmuzikanten zou proberen te werken. "Oh, ja en hoe ga je dat dan doen? En wanneer? En wat wil je dan?" Ik had mijn plan nog nooit aan anderen geventileerd. Zij had zoiets van: leuk! En ze had dat idee van jazz in New York. Toen ging bij haar het licht branden. Ik zat aan mijn eigen woorden vast. Ik moest naar New York en ik moest jazzmuzikanten gaan zoeken.'

'1 April wist ik nog van niks, dus gewoon op vakantie gegaan. Brigit kreeg de financiering rond dus ging ik weer terug om een huis te huren. We begonnen met de research, met filmen, met het zoeken naar muzikanten. En gaandeweg dacht ik: dit is zo leuk, ik ga gewoon een plaat maken hier! Je ziet mij in de documentaire de telefoon pakken en dingen gaan regelen. Uiteindelijk, vlak voor Kerstmis, zijn de opnamen afgemaakt. Een waanzinnig jaar. Muzikanten zullen het zeker een hartstikke leuke documentaire vinden. Maar ik denk dat alle mensen die van muziek houden het leuk zullen vinden, je ziet veel repeteren, veel oefenen. Eigenlijk dat wat ik al bijna m'n hele leven doe. Vanaf m'n twaalfde in oefenruimtes klooien met muziek. De documentaire is een boeiende mengeling van intensiteit en relaxte gezelligheid. Bij de première, in Het Ketelhuis in Amsterdam, zei ik dat men geen idee had wat voor cadeautje dat voor mij was dat ik dit kon doen en dat ik ook nog besloten heb daar een cd te maken. Hij gaat heten New Amsterdam, is half september klaar. Ja, jammer, niet tegelijkertijd, maar je weet hoe dat gaat, op een gegeven moment komt er zo'n breekpunt van: willen we gaan haasten of willen we het mooi afmaken. We hebben bijvoorbeeld nog strijkers opgenomen in Praag, dus het wordt een heel transatlantisch iets.'

'Die hele ervaring is heel goed voor mijn zelfvertrouwen. Vinden mensen misschien heel raar dat ik dat zeg. Gewoon ergens midden in de nacht aan een jamsession meedoen, had ik in mijn hele leven in Nederland nog nooit gedaan. In New York was ik Mrs. Nobody. In de rij staan en als je aan de beurt bent, zeggen dat je een liedje wilt zingen en in welke toonsoort en in welk tempo en dat à la minute ook moet waarmaken. Dat was zo geweldig. De mensen waren zo enthousiast en al die jonge musici die je na afloop een hand komen geven, gewoon om te zeggen: "Hey man this is cool."'
'Dat status-gedoe in Nederland van "beroemdheid" hing me bij wijze van spreken hier al na een week de keel uit. Het is hartstikke leuk als mensen aardig tegen je doen, daar ga ik niet over mopperen. Maar als je in New York naar de showbusiness kijkt, heb je het gevoel dat ze echt meubelen maken. In Nederland mogen ze alleen maar een stoel tekenen, die vergelijking.'
'New York is showbizz capital of the world. Er zitten daar elke avond binnen een straal van enkele kilometers tientallen orkesten met honderden muzikanten te spelen. In alle cafés, in de restaurants, in de clubs en ook op straat. Hier in Nederland denken mensen dat als ze drie keer op de foto zijn geweest, dat ze een carrière hebben. Sorry hoor.'
'Ik heb in New York een stoelpoot mogen tekenen, weet je wel!'
'Nee, ik had niet het gevoel dat daar op elke straathoek iemand stond die net zo goed was als ik. Dat komt misschien ook omdat ik al ontzettend veel achter me heb van dingen die ik heb moeten leren. Technisch gezien, lichamelijk, muzikaal. Muzikanten vinden zangers en zangeressen vaak irritant als ze veel minder weten van muziek, van de techniek en de theorie. Dat kan ik me voorstellen. Er zijn veel zangers en zangeressen die geen idee hebben hoe veel meer hun muzikanten van muziek weten dan zij. Ik heb nog een blauwe maandag muziekwetenschap gestudeerd, ik heb jarenlang zangles gehad, ik kan technisch hoogstaand werk uitvoeren met mijn stem. Ik werk vanuit de positie dat ik weet wat ik kan.'

'New York zie ik als een soort hoofdstad van Europa. Ik zou veel liever een carrière in Europa hebben met Nederland als uitvalsbasis. Ik denk niet dat ik snel iets aan zou nemen in New York; ik denk trouwens dat ik ook niet zo snel iets aangeboden krijg. Eerst moet de nieuwe plaat af. Ik heb nog steeds dat huisje gehuurd in West Chester, in een soort Twin Peaks aan de Hudson, op een half uur van de stad. Doordat ik telkens met de trein dat stukje langs de rivier moest reizen naar de stad, voelde ik me misschien wel veel minder geïntimideerd. Ik gebruik het als basis daar. Want ook na de documentaire wil ik elk jaar daar een tijdje zingen.'