NRC Handelsblad; 
Maandblad M
1 maart 2003
____________________________


De mooiste noot (7)
Mathilde Santing


M
vraagt aan muzikanten en componisten wat ze de mooiste noot in de muziek vinden. Zangeres Mathilde Santing over Before the parade passes by uit Hello, Dolly!: ,,Streisand zingt het dak eraf''.

                                                                                                          
Wat is voor u de mooiste noot?

Die zit in het lied Before The Parade Passes By, gezongen door Barbra Streisand in de lmversie van de musical Hello, Dolly! uit 1969. Jerry Herman schreef het. Streisand bouwt het lied prachtig op. Ze begint heel verdrietig en intiem, alleen met zichzelf: ik wil zo graag nog één keer mee, ik heb een doel nodig... Achter haar horen we zachte uitjes. Dan begint een fanfare-orkest te spelen, in marcheertempo. Dat wordt harder en harder, Streisand gaat meelopen en op het laatst zingt ze er op haar allerhardst overheen. Het dak eraf! De allermooiste noot is de laatste, die houdt ze tijdenlang aan.

Waarom is deze noot de mooiste?

Dat pompende, dat net te harde, dat over-the-top, dat vind ik fantastisch. Het is geile, intens gelukkige muziek. Het brengt je in een roes, en dan niet de gefreakte, junkerige roes van Janis Joplin of Billie Holiday, maar een gezonde roes, die dóór kan gaan. Dat is eigenlijk veel knapper. Het publiek houdt van artiesten die snel opfokken, van levens vol drugs en ellende. Misschien omdat het vrolijke en gelukkige zo jaloersmakend is. Maar ik bewonder zangeressen als Streisand, die zichzelf en hun stem sparen en een leven lang kunnen zingen. Een jonge, mooie vrouwenstem is het meest kwetsbare dat er is. Mijn zanglerares, Elisabeth Ooms, heeft me op de klassieke belcanto-manier lesgegeven, met veel aandacht voor techniek. Pas toen ik 25 was, zei ze: Nu mag je alles doen. Toen ben ik ook op mijn borststem gaan zingen, bijvoorbeeld. De stemmen van zangeressen als Whitney Houston en Mariah Carey zijn op geen enkele manier beschermd nadat ze succesvol werden, en die zijn nu kapot. Hello, Dolly! gaat over vrouwelijkheid en over vrouwelijk verlangen.

Streisand speelt Dolly Levi, een weduwe van middelbare leeftijd die voor de mensen om haar heen als huwelijkmakelaarster optreedt, maar die zelf stiekem verliefd is op een rijke handelaar, Horace Vandergelder. De beroemdste scènes spelen zich af in een nachtclub, waar de blanke en de zwarte cultuur elkaar raken. Streisand was pas 27 toen ze dit speelde.

Het gekke is dat ik haar in musicals eigenlijk de beste zangeres vind. Als ze puur als Barbra Streisand zingt, vind ik er niet zoveel aan. Dan lijkt het of ze ergens gefnuikt is, alsof ze haar vleugels niet heeft kunnen uitslaan. Maar in haar musicalrollen is ze komisch, intelligent, voel je de extra laag van haar joodse afkomst. Ze is lastig om mee te werken, naar het schijnt, en extreem perfectionistisch. Bij een musical gaat ze na de studio-opnamen en de maandenlange repetities en opnamen op de set rustig weer terug de studio in, om bepaalde fragmenten opnieuw in te zingen.

Heeft Streisand uw eigen zang beïnvloed?

Een maand geleden heb ik Dont Rain On My Parade gezongen, uit de musical Funny Girl, maar tot die tijd had ik me nog nooit aan een lied van Streisand gewaagd. Dat durfde ik helemaal niet. Ik heb wel in een musical gespeeld: in 1997 stond ik drie maanden in Joe, The Musical, geproduceerd door Joop van den Ende. Mijn solo, het lied Inspiratie, heb ik geprobeerd heel klein en intiem te zingen. Al bij de auditie vroeg ik om een gevoeliger microfoontje dan wat gebruikelijk is in musicals, omdat ik wilde kunnen uisteren. Het zat voor mijn mond, maar dat klopte wel goed met mijn rol als verbindingsofcier. Na één repetitie nam Joop toen het voortvarende besluit om voor een ton aan lawaaiige roltrappen weg te gooien, omdat ze niet meer bij de scène pasten. Dat is het mooie van theater: je kunt er van heel groot naar heel klein gaan.

Nu droom ik van een rol als die van Streisand in Hello, Dolly!, een komisch en tragisch sprookje.