Nouveau
nummer 2, februari 2006


tekst Ellen Akkerman
fotografie Suzan van de Roemer
____________________________



Mathilde Santing:
'Het voelt prettig:
aan je eigen tranen
toekomen

Ze is een vechtster, heeft lef, draagt cowboylaarzen en rijdt een Jaguar. Ze deelt haar emoties met een groot publiek maar kon pas na de dood van haar hondje alleen huilen. Ze gelooft niet in God, wel in 'een godin als een glimlach'. Ze wil een song schrijven waarvan men zegt 'dit is puur geluk'.


Zing Vecht Huil Bid Lach Werk en Bewonder...
Het levenslied van Ramses Shaffy als leidraad voor een interview

Artistiek gezien is Mathilde Santing (47) in haar 'meisjesachtige periode'. De intieme sound van haar nieuwe cd lijkt dat te bevestigen. De titel: 'I'm like this'. (noot webmaster: Dit was de werktitel van de cd, de cd verschijnt in maart onder de titel: 'Under Your Charmes'.) Maar hóe is ze dan, vraag ik me af. Voor ik haar spreek lees ik twaalf interviews met Mathilde, gemaakt tussen 1997 en 2005. Ik wist van haar stevige reputatie en inderdaad, daar staat het zwart op wit: 'Stoere lesbo'. 'Gebald'. 'Eigenzinnig'. 'Ze zingt wel mooi, maar ze doet zo moeilijk'. Dat klinkt niet erg meisjesachtig. Wat is er gebeurd? Een intiem gesprek waarin Mathilde openhartig vertelt over de gebeurtenissen in haar leven die geleid hebben tot dit nieuwe geluid. En: 'Mijn beste werk gaat nu komen!'

- ZING
"Zingen is supercommunicatie. Als kind zong ik urenlang. Op de fiets bijvoorbeeld. Ik weet nog dat ik onderweg naar de padvinderij afstapte en in de natuur ging zitten om te zingen. Ik zong niet omdat mensen zeiden dat ik een mooie stem had, maar omdat ik al jong ontdekte dat je jezelf aandacht kunt geven terwijl je zingt. Het heeft te maken met in jezelf zoeken en voelen en proberen te begrijpen. Als zangeres wil ik de dingen zo precies mogelijk tot expressie brengen: waarheid, wanhoop, twijfel, noem maar op. Een song heeft een betekenis en een sfeer, de melodie maakt het luchtig of juist diep. Zo is het in het echte leven ook. Een emotie is nooit één kleur. Het is niet alleen maar: ik ben verliefd, of: ik twijfel, of: ik ben verloren. Nee, je bent opgewonden, maar je twijfelt ook. Je voelt je verraden, maar je bent nog steeds afhankelijk. Je bent boos, maar je hebt een list verzonnen. Ik ga op zoek naar die emoties om ze vorm te geven. Ik ken ze goed, want ik ben iemand die makkelijk lacht, vecht, bidt en huilt...
De nieuwe cd is heel intiem. Het is popmuziek, maar dan zacht, meisjesachtig. Het geluid is gebaseerd op de sound van mijn nieuwe band: The New Traditions. Daarin spelen onder anderen twee country-gitaristen en drie moderne popmuzikanten. Ook het geluid van de twee jonge achtergrondzangeressen is belangrijk. Met een band werken is: met verschillende persoonlijkheden een plaat maken die een sfeer en een sound heeft. En binnen die sound een palet van verhalen en emoties. Ik vind het zo'n feestelijk idee dat die nieuwe cd straks bij mensen thuis gedraaid wordt. En het is voor het eerst dat ik me niet afvraag: 'Vindt het publiek hem wel goed? Vind ik hem wel goed? Gaat de cd scoren?' We zijn nu met de opnames bezig en het is alsof ik een hele mooie brief aan het schrijven ben. Met de voorpret dat die brief straks gelezen gaat worden!"

-
VECHT
"De eerste zeven jaar van mijn leven waren zonovergoten prachtig. Het enige 'verdriet' was dat ik geen Barbie mocht van mijn ouders. Toen raakte mijn vader overspannen. Hij is er fantastisch uit gekomen maar een tijd ziek geweest. Als klein meisje begreep ik niet dat zoiets zomaar kon gebeuren. Ik ben een echte vadersdochter. Mijn vader was in mijn ogen een grote, sterke piloot. Het gebeuren heeft van mij een echte vechtersbaas gemaakt: ik zag dat je in de ogen van andere mensen in één klap van je voetstuk kunt vallen. Reken maar dat ik als gewaarschuwd meisje aan mijn zangcarrière begon! Je hoefde mij niet te vertellen dat ik de dingen goed moest regelen.
Ik heb veel gevochten en kán ook vechten. Ik ben nu veel vrolijker omdat het gevecht in mijn voordeel is beslist. Tot voor kort stond ik in het leven als een wantrouwige zangeres, die een vechtersbaas als producent in dienst had. Nu is het anders. Ik ben Mathilde. Die in haar element is, met haar vrienden. Waar niemand op hoeft te passen.
Op mijn dertiende is mijn oudere broer Jan-Roeland ziek geworden. Uiteindelijk bleek dat hij aan schizofrenie leed. Het maakt veel verschil of iemand lichamelijk of psychisch ziek is. Wie lichamlijk ziek is, wordt omringd door bezoek en wordt in de watten gelegd. Maar een psychiatrische ziekte maakt iedereen in de familie eenzaam omdat het een taboe is, er niet over gesproken wordt. Het gaat nu redelijk goed met hem. Jan-Roeland kan mooi zingen en componeren.
Toen ik net begon met mijn carrière, zat ik in een moeilijke periode. De ziekte van mijn broer, de scheiding van mijn ouders - en dan opeens beroemd worden en dan ook nog: een relatie krijgen met een vrouw in plaats van met een man! Dat had ik niet zien aankomen. Ik ben begonnen als heteromeisje. Inmiddels heb ik alweer een aantal jaren een vriend. We zijn nog steeds samen, maar eigenlijk vooral vriendje en vriendinnetje van elkaar. We zijn allebei geen voorstander van het huwelijk, dus vrienden zijn is de hoogste status die we onze relatie toekennen. Hij is mijn beste maatje, maar het is geen makkelijk iemand. Er is veel strijd geweest en daarmee hebben we ook veel bereikt."

- HUIL
"Kort geleden is mijn bouvier Coco onverwacht overleden. Ach die lieve, lieve Coco. Ik mis haar vreselijk. Ze was altijd bij me in de kleedkamer en nu ben ik alleen. Ik heb tijden gehad dat ik niet zo makkelijk huilde, maar door het gemis van Coco ervaar ik het als heel prettig om in mijn eentje te huilen. Alleen zijn, verdriet hebben, en dan tegen jezelf zeggen: ga maar even zitten huilen. Ik ben aardiger tegen mezelf geworden. Vroeger had ik meer de neiging om iemand op te bellen als ik me verdrietig voelde. Nu dacht ik voor het eerst: dit doe ik alleen. Het voelt prettig; aan je eigen tranen toekomen."


 

- BID
"Ik ben zonder God opgevoed, mijn ouders waren allebei humanistisch.
Ze hebben het goed gedaan, maar vanuit mijn gevoel miste ik het mysterie en de traditie. Ik voelde: we zijn hier samen op de planeet, maar er moet méér zijn. En dat heb ik gevonden in de muziek en in de natuur. Zingen is voor mij verbondenheid. Het is dierlijk en spritueel tegelijk. Het verbindt ons mensen. Je weet: we beleven dit samen, maar intussen kun je ook helemaal in jezelf zijn, met je eigen gedachten en je eigen spritualiteit. Zo is dat bij mij als ik zing. Dus ik denk wel dat ik bid maar niet met mijn handen opgeheven naar God. Zelf praat ik overigens liever over 'godin'. Ik heb een beeld van haar. Niet dat ik vaak aan haar denk, maar als ik dat doe, zie ik haar in een soort koepel, een mooie ruimte met tegels, licht en een glazen dak. Ze is natuurlijk niet materieel. Ze is meer een glimlach."

- LACH
"Ik heb de perfecte leeftijd om te doen wat ik nog wil doen en daar hoort ook een internationale carrière bij. Moeilijk te verwezenlijken met Nederland als startpositie, zeker met mijn materiaal. Norah Jones komt een heel eind met een sound die erg op de mijne lijkt, maar zij heeft een andere startpositie. Aan de andere kant, voor een zangeres is eind veertig de tijd om te oogsten. Ik heb het gevoel dat na al die jaren mijn beste werk nog moet komen: het sappigste, het breedste. Ik vind het leuk om deze leeftijd te hebben. Op het podium kan ik een jong meisje zijn maar ook stokoud worden. Het werk krijgt de autoriteit en het perspectief van iemand die in zijn eigen schoenen staat en daar ook om kan lachen - of huilen. Wanneer je als jonge vrouw stoute of kokette dingen zegt, heeft het een pleasing effect: leuk of lief willen zijn. Maar als je ouder bent, dan is het gedurfder, meer jouw spel. Ik doe de dingen niet om te pleasen, ik doe het omdat ik zin heb om de blos op jullie wangen terug te zingen. Ik heb het over seks en over wraak en ik meen het! Dat vind ik leuk, dat ik echt lef kan hebben en erom kan lachen."


- WERK
"Vrijheid, onafhankelijkheid, zelfstandigheid, voor die drie dingen heb ik gekozen in mijn zangcarrière en die heb ik bereikt. Het maakt dat ik zangeres kan zijn zoals ik dat wil zijn. Ik zie mijn carrière niet als een economisch iets. Maar het is moeilijk om economisch zelfstandig te worden én onafhankelijk te blijven van de commerciële platenindustrie. Ik heb voor mezelf een scheiding gemaakt tussen Mathilde de zangeres en Mathilde de producent. De laatste zorgt ervoor dat de eerste kan doorgaan met zingen. Ik zie zingen niet echt als werken.
Sinds kort werk ik een dag in de week als docent op het Arnhems conservatorium. Ik help jong talent artistiek op de rails. Het geeft een ontzettende kick om daar te staan, terwijl ik zelf geen conservatorium heb gedaan. Mijn zanglerares zou heel erg trots op me zijn!
Op dit moment sta ik met Frank Boeijen in het theater. Ik vind dat Frank steeds mooier gaat schrijven. Over zijn liefdesleven, zijn relaties en zijn gevoel als dichter en zanger. Ik ben weg van zijn materiaal en ook van zijn persoon. Het is zo'n leuke, giechelachtige, gulle en elegante man. We zijn praktisch even oud en erg hetzelfde. Van ons dertiende tot ons veertigste zijn we allebei geen dag zonder partner geweest. We waren allebei over de veertig toen we een tijd lang alleen waren. En we hebben allebei geen kinderen."

- BEWONDER
"Ik bewonder mijn vader. Om de manier waarop hij zich destijds heeft hersteld van zijn overspannenheid en om de manier waarop hij zijn vak als piloot heeft uitgeoefend. Hij kan fantastisch vertellen. Ik heb de meest prachtige verhalen van hem gehoord. Alle andere stoere mannenverhalen vallen erbij in het niet!
Ik vind het typisch iets van deze tijd, zoals er gereageerd wordt op kunst, literatuur en theater. Neem twee topactrices als Carice van Houten en Halina van Rijn. Het is waanzinnig wat deze vrouwen neerzetten, rol na rol. En wat wordt ze elk interview weer gevraagd: Hoe is het om succesvol te zijn? Hoe denk je dat het is om niet succesvol te zijn? Hoe denk je dat het is om oud te worden? Denk je dat je aan de botox gaat? Schaam je! Durf inhoudelijk te zijn. Kunstenaars worden alleen afgerekend op hun economische spierballen. Onze generatie, de babyboomers met hun idealen van toen, ik vind het een stelletje slappe wezels. Maar let op mijn woorden: de flower-power-beweging komt terug! Die beweging uit onze jeugdjaren was een expressie van iets wat lééfde. Daarna is het ingekapseld, tam gemaakt. Het is totaal uit de hand gelopen: cash is king. Populaire muziek kwam veertig jaar geleden met de boodschap: end the rat race. Weg met de stropdassen en de grijze pakken. Maar nu is dat juist hét symbool van diezelfde race geworden. De muziek is als een maagd die ter prostitutie wordt gedwongen, maar toch maagd blijft. Muziek is niet kapot te krijgen. Hetzelfde geldt voor seks. Je kunt seks in de meest afschuwelijke, verworden vorm presenteren. Je kunt via internet, televisie of telefoonlijn de meest platte, inhoudsloze dingen verkopen. Maar toch komen mensen elkaar tegen en bij de lichtste aanraking... bingo, prachtig. Onze dierlijke kant is, gecombineerd met onze spirituele kant, ijzersterk en oergezond. We zijn wel in de war, ja. Maar onze kinderen komen er wel achter dat je gewoon moet leven met je hart. Het komt goed."



Mathilde in het kort
1958 Op 24 oktober geboren in Amstelveen. Nadat ze is afgewezen bij de lokale muziekschool neemt ze in 1971 privé-zangles bij Elisabeth Ooms.
1972/1982 Bekendheid door solo-optredens met automatische begeleidingsmachine. Een tv-optreden bij Sonja Barend zorgt voor landelijke bekendheid. Er verschijnt een mini-album met evergreens dat goed blijkt voor een gouden plaat.
1983/1984 Met een optreden in het voorprogramma van Randy Newman wint ze het Engelse publiek en de pers voor zich. Een jaar later verschijnt haar tweede album: 'Water Under The Bridge'.
1987/1990 Concerten in Londen en Tokio.
1991/1994 Ter promotie van haar zesde pop-achtige album 'Carried Away' toert ze door Nederland.
1996/1999 Haar eerste live-album verschijnt. Het jaar daarop maakt ze haar musicaldebuut. Samen met Anne Affourtit bedenkt ze 'Sprookjes van Grip' een muziekdansvoorstelling. Ze ontvangt een Gouden Harp voor de dubbel cd 'Matilde Matilde' (zonder h!).
1999/2003 Ze ontvangt een Edison in de categorie Beste Zangeres. Haar theatertournee 'De Negen Levens van Mathilde Santing' gaat van start en er verschijnt een gelijknamige cd.
2004/2005 Ze levert een bijdrage aan 'Lied Voor Beslan' en is een van de vocalisten op een benefiet-single voor de slachtoffers van de tsunami.
2006 Het album 'Under Your Charms' komt uit.
De toegift
1.
Als je het levenslied van Shaffy mocht aanvullen?
"Wens, oogst, zwijg en: keet! Ik denk dat ik nooit zover
was gekomen, als ik niet zoveel had gekeet met mijn
broers."

2. In welke artistieke periode ben je nu?
"Muzikaal gezien in mijn meisjesachtige periode."

3. Welk boek heeft je de afgelopen maanden
geïnspireerd?

"'De Creatiespiraal' van Marinus Knoope. Het gaat over
wensen realiseren, oogsten en ontvangen."

4. Wat is het mooiste kunstwerk in je huis?
"Een schilderij van Rudy Lanjouw. Hij baseerde het op
mijn muziek. Heel simpel, drie zwarte strepen en een
kruisje op een geel vlak. Het hangt op mijn slaapkamer."

5. Kinderen...
"...brengen het beste in je boven. Ik had ze graag willen
hebben. Maar dan had ik het zingen zo aan de wilgen
gehangen, dus ik ben blij dat het zo gelopen is."

6. Muzikanten...
"We hebben allemaal dezelfde 'zigeunermentaliteit':
zorg voor een vuur op het strand en een glas wijn, dan
maken wij muziek en zijn we gelukkig."

7. Wat draag je het liefst?
"Cowboylaarzen. Ze lopen lekker, dansen lekker...
ik zoek podiumoutfits uit die ik lang kan dragen."


8. Als je moest kiezen tussen de negen Mathildes
van je cd Negen Levens?
"De vrouw met het geheim."

9. Digitaal of analoog?
"Superanaloog. Communiceren met een pen en een
papiertje. Of heel langzaam zwaaien naar iemand..."
 



10. Een verre oudtante heeft je iets moois nagelaten. Het is...
"Haar Jaguar."

11. Wat bezit die ene vriendin dat jij zou willen hebben?
"Een platte buik."

12. Je hebt een hekel aan...?
"Politici. Ze zijn het tegenovergestelde van kunstenaars. Het lijkt me ongezond om te pretenderen dat je weet wat goed is voor anderen."

13. Jouw droom?
"Een song maken, waarvan je denkt: DIT is geluk. Daarmee bedoel ik iets anders dan vrolijke muziek maken."

14. Hoe blijf je in conditie?
"Ik heb een personal trainster. Dat is nodig want ik heb veertig jaar lang geen spier bewogen."

15. Botox?
"Néééé! Saunaatje, water drinken, ezelinnenmelk. Wij veertigplussers moeten nog even wachten, de beste crèmes komen nog."