www.mathildesanting.info

De vleugels van Mathilde Santing

Er is steeds meer Mathilde Santing te zien op het podium. Weg met het masker en de onzekerheden: de big mama in haar krijgt nu de ruimte. Santings zomer staat in het teken van de nieuwe cd-opnamen, het North Sea en de Gay Games. Daarna gaat ze nadenken over een jazzalbum. 'Ik ben een salon-jazzmusicus.'

Wat te doen als de zangeres gezellig samen met haar partner op het interview verschijnt? Wordt het een driegesprek of gaat alle aandacht naar Santing - met als risico dat haar geliefde gapend en verveeld uit het raam gaat staren? Antje, met ultrakort haar, zomers hemdje en korte broek, schudt van nee. 'Ik vind het niet vervelend bij het interview te zitten. Ik ga wel vaker mee.' Santing: 'Ze vindt het prima toch, Antje?'
De familie Santing komt wekelijks samen in een weinig opvallend eetcafé in Amsterdam-Zuid, vlak bij het huis van de zangeres. Op de menukaart staan exotische gerechten uit allerlei culturen. Het is weer om op het terras plaats te nemen, maar Antje hakt de knoop door: we gaan binnen zitten omdat je daar rustiger kunt praten.
Mathilde Santing straalt tot in haar haarwortels als ze naast haar vriendin aan tafel plaatsneemt. Ze beleefde in 1997 een 'topjaar' en nog loopt haar carrière als een goed geoliede machine. Een kort overzicht: Ze maakte furore in de musical Joe van Joop van den Ende, scoorde een top-veertig hit met het voor een reclamespot ingezongen nummer Beautiful People, deed de theatertour Lucky Bug met haar band en stortte zich in het project Sprookjes Van Grip met haar jeugdvriendin Anne Affourtit. Weliswaas noemt ze het tot stand komen van deze laatste voorstelling een 'interessante mislukking' maar toch had ze het niet willen missen.
Voor haar gehele oeuvre ontving Santing onlangs de Gouden Harp, die ze gniffelend haar 'oude hark' noemt. 'Bij de uitreiking van de Gouden Harp werd gezegd dat het een prijs voor oude artiesten is. De Zilveren Harp is voor jong talent. Stanley Burleson, een van mijn tegenspelers in de musical Joe vroeg me zelfs: tot op welke leeftijd ga je door met zingen? Ik ben nu 39 en heb het gevoel dat ik net begin! Ik wil nog minstens twintig jaar doorgaan.' Antje: 'Desnoods rol ik je in een rolstoel het podium op.'

Op het moment is Santing bezig met het opnemen van haar nieuwe cd, die waarschijnlijk To others to one gaat heten en in januari 1999 verschijnt. 'De basis van de cd is akoestisch, in twee verschillende bezettingen. De eerste is met cello en accordeon, de tweede met basklarinet, vibrafoon en viool. Het karakter van de plaat werd laatst door iemand omschreven als diep, romantisch en niet-commercieel. Het wordt een cd met rijke klanken, als fluweel en brokaat.'
Naast de opnames van het album zingt ze deze maand op het North Sea en op 24 juli tijdens een nachtconcert in het Concertgebouw. 'Het wordt een mengeling van pop, jazz, Nederlandstalig werk en misschien een aantal nieuwe nummers.' Twee jaar geleden was Santing voor het laatst te gast op het North Sea. Dit jaar zal ze met haar jazzbezetting spelen van piano, contrabas en accordeon. Al is de jazz niet de enige bron waar ze uit put, toch staat op haar wensenlijstje voor de toekomst nog het maken van een puur jazzalbum. 'Ik ben een beetje een salonjazzmusicus. Ik vind het heerlijk jazzstandards te zingen, dat is een van de dingen die me makkelijke afgaan. Ik ga met mijn materiaal om als een jazz-zangeres. In opdracht geef ik kleine concertjes met de jazzbezetting binnen mijn band. Soms zing ik daarbij akoestisch, zoals God het bedoeld heeft. Maar ik twijfel nog over een jazz-cd. Er zijn al zulke mooie dingen gedaan in de jazz, je moet van goede huize komen wil je daar een cd aan toevoegen.'
Het bericht van het overlijden van Frank Sinatra, een van Santings voorbeelden, hoorde ze van een journalist. 'Ik werd wakker gebeld. Een journalist zei: "Wat vind je van de dood van Sinatra?" Die man verwachtte van mij een vet commentaar. Maar kom op, Sinatra was al stokoud en we kunnen hem op film zien, zijn cd's beluisteren. Ik vind het overdreven mama mia te gaan roepen en de haren uit mijn hoofd te trekken.'
'Net zoals ik door het luisteren naar Chet Baker veel heb geleerd over timing, heb ik van Sinatra ook veel opgestoken. Hij zong vier maten in één ademtocht. Dat maakt het zingen veel natuurlijker. In plaats van een zin in tweeën te hakken wordt het een geheel. Dat moet ik ook maar eens gaan doen. Verder kon ik van hem leren dat expressie niet in variatie zit, je kan de melodie best aanhouden en er toch expressie in brengen.'
Santing is veranderd, zegt ze. Van een verlegen meisje op het podium achter haar synthesizer is ze uitgegroeid tot een doorgewinterde zangeres waarin de big mama steeds meer komt bovendrijven. Haar stem klinkt niet meer louter zacht en breekbaar, ze laat nu ook geregeld horen dat ze volume in huis heeft. 'Laatst besefte ik ineens dat ik al acht cd's heb gemaakt. Jee, wat heb ik eigenlijk al veel gedaan, dacht ik. Door de musical Joe en het dansmuziekproject zie ik ineens veel meer mogelijkheden. Ik heb mijn vleugels veroverd, nu wil ik ze gaan testen. Daarom doe ik vanaf nu alleen nog de dingen die ik graag wil. Mijn keuzes zijn bewuster en niet meer zo vrijblijvend, daarvoor is mijn tijd te beperkt. Waarin ik ben veranderd? Dat weet ik niet precies. Ik voel het alleen.' Antje: 'Er is steeds meer Mathilde te zien op het podium, de Mathilde zoals ik haar ken.' Santing: 'Als een bijzonder lieve vrouw.' Antje: 'Dat zijn jouw woorden.'

Masker
'Mijn persoonlijke ontwikkeling werkt door op het podium,' zegt Santing. 'Ik heb de laatste jaren geleerd dat ik niet te veel moet achterhouden voor anderen, dat ik mijn masker af kan zetten. Ik had altijd de neiging mijn problemen weg te stoppen, ook op het podium. Maar dat werkt niet. Het publiek voelt dat feilloos aan. Je moet jezelf laten zien. Met zingen moet je juist je emotionele verhaal vertellen. Hoe ik geniet op het podium bepaalt ook hoe het publiek geniet. Ik weet nu hoe heerlijk het is als ik voluit ga bij een concert. Dan gaat het helemaal niet meer om mooi zingen, maar om het gevoel dat ik in een lied leg.'
Antje slaat een arm om Mathilde heen. Bij de meest hilarische uitbarsting van haar vriendin plooit ze haar lippen tot een milde glimlach. Waar Mathilde whiskey-cola drinkt, nipt Antje aan haar muntthee. Soms streelt ze Mathilde's arm of geeft haar een zoen op de wang. Samen maakten ze het afgelopen jaar een moeilijke periode door toen Antje een hersenkneuzing werd geslagen.
Het gebeurde in de Albert Heijn. Antje werd razend toen ze zag hoe een jongen een meisje klappen verkocht nadat ze hem had aangestoten. Antje moest haar actie - ze sloeg de man een bloedneus - met bijna een jaar rust bekopen. Na haar daad werd ze zelf tegen de grond geslagen en liep ze een hersenkneuzing op. Lange tijd was ze vergeetachtig en in de war.

De gevolgen van de aanvaring zijn nog steeds niet helemaal over. Santing ontfermde zich in de periode over haar vrouw: 'Het was een angstige tijd. Maar in sommige opzichten is de gebeurtenis goed geweest voor onze relatie. Het is evenwichtiger nu. Antje kon weinig, ze vond de musical Joe te lang duren als ze in de zaal zat. Als ik haar wat vertelde onthield ze het niet. Nu moest ik rekening met haar houden. Dat was voor mij ook wel eens goed. Door mijn zware beroep heb ik de neiging veel te vragen van mijn partner.'
Antje doorbreekt het verhaal door te vragen: 'Nemen we nog chocoladetaart?' Santing kijkt verlekkerd, alsof ze de zoete taart al in haar mond voelt smelten. 'Nee', zegt ze dan terwijl ze een frons op haar gezicht krijgt. 'Eigenlijk wil ik gewoon nog een whiskey, maar ik moet morgen zingen in het Vondelpark.'

Zwemmen
Santing zingt ook bij de openingsceremonie van de Gay Games in augustus - naast haar sportieve bijdrage aan het wedstrijdonderdeel zwemmen. Santing als boegbeeld voor de homoseksuele beweging? 'Wat een onzin, zo heb ik me nooit geprofileerd. De Gay Games is een feestje om onder elkaar te zijn. Daar zitten mijn vrienden. Men kan het zich misschien niet voorstellen, maar de praktijk is nog steeds dat homoseksuelen zich buitengesloten voelen. Daarom gaan ze hun eigen code ontwikkelen en een eigen feestje bouwen.'

Er sluipt een geërgerde ondertoon in Santings stem als ze het heeft over haar rol als bekende zangeres. 'Als ik op een feestje binnenkom, heeft iedereen al een bepaalde verwachting over hoe ik ben. Het lijkt me veel leuker als anderen nog een blanco beeld van me hebben. Soms denk ik dat het door een uitspraak in een interview komt, als mensen gek op me reageren. Ik voel me meer thuis in de rol van kluizenaar.
Ik beantwoord geen post. Soms gaat post rechtstreeks de prullenbak in. Af en toe heb ik spijt dat ik niet in het begin van mijn zangcarrière heb gezegd: ik ben het liefst alleen. Schrijf me niet, bel me niet, interview me niet. Maar ja, ik wil wel zingen voor publiek. Voor een muzikant is beroemd zijn een noodzaak.' 'Het hoort erbij, zeggen ze. Maar er zijn echt zulke stomme mensen. Laatst haalde ik snel wat boodschappen in de supermarkt. Zei een man: ik ken u. Ik liet merken dat ik er niet op in wilde gaan. Maar hij ging een heel verhaal tegen me ophangen, heel opdringerig. Ik voelde me zo gevangen dat ik moest huilen. Ik zei: niet nu, niet hier. Een andere vrouw zei laatst tegen me op de tramhalte: Goh, gaat u gewoon met de tram? Ik dacht dat u alleen in limo's reed.'
Antje heeft inmiddels afgerekend en vraagt voor de tweede keer aan Santing: zullen we gaan? Santing kijkt haar aan. Antje: 'We moeten de honden nog uitlaten.' Santing: 'Oké, laten we gaan. Anders moet je me hier vannacht weer vandaan slepen.'