Happinez nummer 1, 2006


tekst & fotografie Inez van Oord

______________________________________________________________________________________________________


Zangzeiltocht op de Egeïsche zee

Cruising Mathilde

We kunnen elkaar met woorden wijsmaken wat we willen, we kunnen emoties verstoppen achter veel bla­bla en onzekerheid op allerlei manieren verbloemen. Maar er is één uitingsvorm die recht voor z’n raap eerlijk is: zingen. De zangstem bedriegt nooit. Elke zenuwprikkel laat zich horen in een trilling, elke emotie ver­oor­zaakt kippenvel. Tenminste... als je durft. Op een klassiek zeilschip, cruisend over de Turkse wateren, werden we uitgedaagd onze stem te laten horen door de koningin van de emotie: zangeres Mathilde Santing.


Welcome on board, welcome on board. Hij zegt het twaalf keer. Tien deelnemers met een liefde voor zingen, Mathilde Santing en haar gitarist Marcel Fisser, stappen in een Turks havenplaats­je als min of meer vreemden aan boord van de Grandi I.
Er staat een enorme tafel vol heerlijke gerechten klaar, en drank natuurlijk. Aan boord is er altijd veel drank. De kapitein doet z’n best de groep te laten verbroederen, maar Mathilde neemt het snel over. “We doen een voorstelron­de.  Je zegt je naam, wat je doet en - het belang­rijkste met al die vrouwen op een schip - ben je bi of hetero? Een lachsalvo dendert over het water, de toon is gezet. Mathilde neemt geen blad voor de mond en zo blijft dat, een week lang. Ze is vrij als een vogel, grof in de mond, humoristisch, kan entertainen.. en tussen de re­gels door schittert een gevoelig spiritueel mens. Een bevlogen lerares die het voor elkaar krijgt de zeilen te laten zakken voor een masterclass op het achterdek.
Elke ochtend vaart de boot uit, naar een volgende haven of een rustige baai en tegen vieren, als we stilliggen, begint de workshop; samen zingen, oefeningen om de stem wat los te maken, dan improvisaties om te leren spelen met tekst en ritme en daarna mogen deelnemers die dat willen solo zingen. Maar Mathilde begint bij het begin: hoe sta je als je voor een groep wilt zingen?


‘Oefen in open en aanwezig zijn.’
“Zeg eens: ‘Ik wil dat je weggaat’, terwijl je van de ene op de andere voet wiebelt. Probeer het, allemaal even.” Om de beurt, een voor een staan we voor de groep, wiebelend, commanderend. En inderdaad, het komt absoluut niet over. Bovendien willen we helemaal niet weg, we zitten daar op het achterdek, voor anker in die eenzame baai. Blauwe lucht, blauw water, bergen rondom. Wat een plek voor zang­les! “En zeg het nu nog eens, met je voeten stevig op de grond, niet bewegen, contact met de vloer: ‘Ik wil dat je weggaat!’ Blijf stevig staan en je krijgt kracht. En zo moet je zingen, als je gaat wiebelen verlies je je kracht, je concentratie en in het ergste geval, verlies je je tekst. Oefen in open en aanwezig zijn!”
‘Aanwezig zijn’ - het is Mathilde’s motto. Hoe kun je iets doen, terwijl je geest ergens anders is? Hoe kun je overtuigd zingen terwijl je je niet bewust bent van wat je zingt? Ze staat op en doet het even voor. Elk woord krijgt een eigen klank, een eigen betekenis, alsof ze elk woord eerst proeft en dan loslaat. Het is prachtig. “Een zangeres moet weten hoe ze er zelf aan toe is. Daarom praat ik zo veel over seks, over emotie, liefde, vriendschap. Dan weet ik mijn standpunt, hoe ik daarover denk. En dan, via mijn zang, kan ik de emotie overbrengen. Niet andersom, een emotie mag mij tijdens een lied niet te pakken krijgen. Als dat gebeurt ken je jezelf niet.”



Wakker worden met de zon op het water en nog niemand aan dek.

Gitarist Marcel Fisser.

foto Mariëlle Heerdt

De bemanning van de Grandi I: 
zeer ervaren en vooral zeer zorgzaam.

Een week lang staat alles, alles voor je klaar en zo begint de dag: ontbijt op het achterdek.


Tijdens de zangles; Mathilde geeft aanwijzingen.


‘Zingen was de enige plek voor mezelf.’
Mathilde is op dreef. Het is een feest om naar haar te kijken en te luisteren terwijl ze, oprecht en recht voor z’n raap, haar aanwijzingen geeft. Veel deelnemers kiezen de verkeerde toonsoort - “het is zoiets als mooie kleren dragen, maar in de verkeerde maat..” - zingen liever hoger of lager. Zij zoekt, samen met de gitarist, naar de toonsoort die past. Heel secuur, heel aandachtig en steeds krijgt ze het voor elkaar de stem tot leven te laten komen. Met het gevoel, steeds weer dat gevoel, als drager van de muziek.
“Ik ben een dochter van twee sterke persoonlijkheden, twee ambitieuze ouders. Bij ons werd nooit bij de pakken neergezeten, nooit. Niemand zei hardop: wat een puinhoop is het hier, terwijl er van alles aan de hand was. Alles werd geanalyseerd, beredeneerd, veroordeeld ook. Dit is goed, dat niet, dit is waar, dat niet... Er was geen plaats voor twijfel, voor stuurloos zijn. Zo groeide ik op, en het zingen was de enige plek voor mezelf. Schommelen, eindeloos schommelen in een tot danszaaltje verbouwde garage, bandje laten spelen en zingen. Om mezelf aandacht te geven, zo was het en is het nog steeds. Als ik mijn mond opendoe ben ik in contact met mezelf. Zingen was en is van mezelf. Niemand, ook mijn ouders niet, konden het analyseren, beredeneren. Het was mijn emotie, en niemand kon er bij. Zingen is nog steeds mijn veilige manier om emo­tioneel te zijn. Gecontroleerd emotioneel. Want dat heb ik in al die jaren geleerd; haal emoties via de voordeur binnen. Hallo jaloezie, daar ben je. Hé woede... hoe is ‘t? Doe je dat niet, dan komen ze via de achterdeur binnen. Zingen is mijn manier om emoties de baas te kunnen  zijn.”















De kapitein neemt ons mee aan wal voor de perfecte zonsondergang.

Muziek wordt aangepast of herschreven, voor iedereen wordt een toonsoort gezocht.




Shoppen aan boord; een bootje vol handgemaakte kettingen en pareo's 
komt voorbij.

Een excursie tussendoor naar de in de rotswand 
uitgehakte haven van Caunos.


‘We zijn hier om te spelen met elkaar.’
Tijdens de reis worden we stuk voor stuk aangepakt: “Je nummer rolt eruit als een rijdende tram, maar er is nog zoveel meer. Zing de woorden aan elkaar, hang ze aan de waslijn, werk naar een climax toe. Maak ’t intiemer, gebruik de klemtonen, over and over and over again. Songs zijn scènes, beleef ze! Zie de kleuren, donker en licht, drama en geluk, en vraag je af: hoe krijg ik die bij elkaar? Kijk, en dat is nou het mooie van muziek. Wees open en aanwezig. Dat moet je niet bedenken, maar zijn. Net als met seks. Je kunt wel afspreken dat het goed wordt, maar dan heb ik al geen zin meer.”
Seks, eten, drinken en muziek, dat zijn de stokpaardjes van Mathilde. Ze wil het puur houden, niet buigen voor verwaterde, verpeste vormen. Ze zal nooit iets met haar stem doen, waar ze niet achter staat. “Je kunt de commerciële muziek vergelijken met de porno-industrie. Leeg, plat. En toch, ondanks de seksindustrie is de liefde overeind gebleven. Ondanks de walgelijke muziekindustrie krijg je de muziek niet kapot. Alles wat van binnenuit komt blijft, wat er ook gebeurt, spring- en springlevend. Daar geloof ik in. We zijn toch niet op aarde gekomen om een economische unit te zijn. Ik ervaar dat als kwetsend voor alle kunstenaars. We zijn hier om te spelen met elkaar. Dat is wat de planeet nodig heeft. Spelende mensen.”
Ze trekt haar kleren uit en springt in het water.


Voor anker in een bijna verlaten baai 
met in de verte de vuurtoren.

De mooiste hut; 
er zijn er twee van deze aan boord, 
de andere hebben stapelbedden.



'Emotie, emotie, laat horen 
dat je weet wat je zingt!'

We bezoeken een amfitheater: wie durft solo? 
Mathilde in elk geval.

_______________________________________________________________________________________________

Zeilen en zingen met Mathilde


Tussock Cruising, de Nederlandse specialist voor cruises met klassieke zeilschepen in de Egeïsche en Middellandse Zee, organiseert ook het komende seizoen, van 10 tot en met 17 juni weer een zang­workshop met Mathilde Santing en haar gitarist Marcel Fisser. Prijs € 1390,-.  Hierbij is inbegrepen: vlucht met Nederlandse chartermaatschappij, transfer, accommodatie, alle maaltijden, hapjes en drankjes, gebruik van kano, surfplank en snorkeluitrusting.
De workshop is bedoeld voor mensen die al ervaring hebben met zingen. Iedereen (maximaal 14 personen) krijgt de kans aan een solostuk te werken. Elke dag is er ’s ochtends of  ’s middags, afhanke­lijk van het zeilschema en de wind, een workshop van een paar uur. Zodoende is er nog veel tijd over om van het schip te genieten, van het heerlijke eten aan boord, tijd om havenplaatsjes te bezoeken, te zwemmen in heerlijk helder water, te zonnen, te lezen.
Tussock heeft een eigen vloot van klassieke houten zeiljachten, de zogenaamde gulets. Alle schepen zijn uitgerust met een modern zeilplan, ontworpen door een Nederlandse zeilontwerper. Dit maakt de jachten van Tussock zo uniek, dat ze zonder twijfel tot de best zeilende gulets van Zuid-West Turkije behoren. Alle hutten beschikken over eigen douche/toilet. 
Voor meer informatie of een brochure: 
Tussock Cruising, telefoon 033 4220055, e-mail
info@tussock.nl of de website www.tussockcruising.com
Zie ook: Singen met Santing

Tussock heeft een eigen vloot van 
klassieke houten zeiljachten.


'We kunnen niet zonder het onzichtbare in ons leven. Muziek is onzichtbaar en toch aanwezig. Mijn zang is zo intiem, dat kan ik niet in woorden uitdrukken. Ja, dat is bijna spiritueel. Zingen is mijn religie; ik wil er niet over praten, ik wil het beoefenen.'





















foto Mariëlle Heerdt

_______________________________________________________________________________________________